Id-dhul ta Malta fl-International Renewable Energy Agency (IRENA): Gvern f paniku wara nagħsa twila

Article from L-Orizzont.

Il-Kelliem Ewlieni Laburista għall-Ambjent, Żvilupp Sostenibbli u Tibdil fil-Klima Leo Brincat, iddeskriva s-sħubija ta’ Malta fl-‘International Renewable Energy Agency’ (IRENA) bħala turija ta’ kemm il-Gvern jinsab f’paniku wara li m’għamel xejn dwar l-enerġija alternattiva.

Hekk kif ilbieraħ il-Parlament approva din is-sħubija, l-orizzont ħa l-kumment tal-kelliem Laburista fejn qalilna li l-Partit Laburista kien favur l-IRENA sa mill-bidu nett għax jemmen li jagħmel sens li d-dinja jkollha aġenzija globali li tippromwovi l-energija alternattiva biex tonqos id-dipendenza fuq iż-żejt u l-faqar, ikkawżat minħabba nfieq eċċessiv fuq xiri u użu tal-enerġija, kif ukoll ikun hemm żvilupp sostenibbli li jwassal għal kwalità ta’ ħajja aħjar għall-bniedem.

Għalkemm fakkar kif kien il-Partit Laburista stess li ħeġġeġ lill-Gvern biex jingħaqad f’din l-aġenzija, Brincat irrikonoxxa li s-sħubija fl-IRENA tista’ ttaffi l-problemi li qegħdin niffaċċjaw imma mhux faċli ssolvihom.

“Quddiemna għandna ħafna sfidi, primarjament ikkawżati minn snin sħaħ ta’ telqa u indifferenza, deċiżjonijiet żbaljati u proġetti mingħajr pjani kon­kreti. Issa minn fuq qegħdin nagħmlu bħall-qattusa għaġġelija għax qegħdin naraw iż-żmien jagħfas u obbligati mill-UE li sa għaxar snin oħra rridu nkunu qegħdin nipproduċu għaxra fil-mija tal-enerġija totali tagħna minn sorsi alternattivi u mhux miż-żejt.”

Il-kelliem Laburista kkritika lill-Gvern proprju għax sal-lum il-pajjiż għad m’għandux pjan jew strateġija maqbula u approvata dwar energija alternattiva. Dan waqt li sa tmiem ix-xahar konna għadna lanqas għaddejna lil-UE l-pjan ta’ azzjoni dwar kif se nilħqu dawn il-miri.

“Min jaħseb li dan se jkun sempliċi pjan fuq il-karta sejjer żball. Appena nissottomettuh lil Brussel ikollna l-obbligu li dan jiġi skrutinizzat perjodikament u kull meta jsibu li nkunu għadna lura fil-mixja tagħna lejn dawn il-miri, mhux biss jistgħu jġiegħluna nerġgħu nbiddlu l-pjani tagħna imma jobbligawna li neħlu l-penali sakemm nilħqu dak li nkunu ntrabatna li nilħqu fiż-żmien stipulat.

Tajjeb li l-qarrejja jkunu jafu li l-mira ta’ għaxra fil-mija sas-sena 2020 hija waħda mill-aktar miri baxxi li għandhom stati membri fl-UE, għax din inni­fisha ntebħet li tant konna għadna lura f’dan il-qasam li kien prattikament impossibbli li jitolbu aktar mingħandna.”

Brincat ikkummenta wkoll dwar ir-rapport li l-Awditur Ġenerali ħareġ dwar dan il-qasam f’Settembru li għadda fuq inizjattiva tiegħu stess. Il-kelliem fakkar li waqt laqgħa tal-Kumitat tal-Kontijiet Pubbliċi huwa kien ippropona li biex dan ix-xogħol iħalli l-frott kien importanti li l-awditur iżomm din l-kiwstjoni tal-enerġija alternattiva l-ħin kollu taħt reviżjoni u li perjodikament jaġġorna lill-istess kamra fejn inkunu wasalna.

Il-kelliem sostna li r-rapport li ħareġ l-Awditur din il-ġimgħa kien dwar il-piżijiet finanzjarji li nistgħu niffaċċjaw jekk il-miri ma jintlaħqux sa għaxar snin oħra. Huwa fisser bħala “konfortanti ħafna” il-fatt li l-Awditur intrabat li sa madwar sena mill-pubblikazzjoni tar-rapport oriġinali tiegħu tas-sena li għaddiet, kien biħsiebu jidħol aktar fid-dettal dwar din il-kwistjoni.

Mistoqsi x’jista’ jagħmel pajjiżna biex jirranġa s-sitwazzjoni la waqa’ lura, Leo Brincat wieġeb li “jekk inbiddlu l-mentalità tagħna nkunu digà għamilna passi ta’ ġgant.” Huwa qal li jemmen li hemm bżonn inkunu proattivi ferm aktar u nużaw din is-sħubija biex nużaw l-esperjenza tal-IRENA biex insaħħu u nkabbru l-‘management support’ għall-pjani u programmi nazzjonali tagħ- na.

Huwa żied li għandna nsibu mezz ukoll biex nużaw il-ftit nies tajbin u speċjalizzati li għandna f’dan il-qasam, inġibu ‘expertise’ fejn nistgħu u meta niġu biex ninvestu fi proġetti noffru t-tagħrif kollu neċessarju lil kulħadd biex inkunu ċerti li jkunu jistgħu jinvestu fl-aqwa ditti bl-aktar mod ‘cost-effective’ flok ma nispiċċaw nitqannew b’xi erbgħa magħżulin fejn kollox jista’ jinħadem bizzilla biex jaqdi lilhom kif ġara fil-każ tal-BWSC.

“Jien għandi fiduċja kbira fil-poplu u nemmen li jekk inbidd­lu l-‘approach’ tagħna nistgħu saħansitra nippromwovu lil paj­jiżna bħala vettrina teknoloġika fiċ-ċentru tal-Mediterran. Li la­qatni l-aktar dwar IRENA huwa li bħala kwartieri, flok għażlu xi pajjiż li lanqas jipproduċi qatra waħda żejt, għażlu lil Abu Dhabi li huwa wieħed mill-akbar produtturi taż-żejt fl-Emirati Għarab Magħquda biex jibgħatu sinjal ċar lid-dinja li minkejja li llum għandhom dħul qawwi miż-żejt diġà qegħdin jaħsbu bil-quddiem u jippjanaw b’ċerta serjetà għal dik li tissejjaħ ‘the post oil economy’ jiġifieri meta iż-żejt jibda jixxotta u jinxef.

Mistoqsi dwar it-tħassib li l-Awditur wera fir-rapport tiegħu dwar it-triq li ħa l-pajjiż f’dan il-qasam, il-kelliem Laburista wie­ġeb li f’Settembru li għadda l-Awditur kien qal li jekk ma jkollniex dawk li jissejjħu ‘feed in tariffs’, jiġifieri rati preferenz­jali għal min jipproduċi enerġija alternattiva, se jkun diffiċli biex niġbdu investiment ġdid lejn pajjiżna f’dan il-qasam.

“Sal-lum għadna fejn konna għalkemm ilna nisimgħu li sa fl-aħħar waslu dawn il-famużi tariffi. L-Awditur kien qal li hemm bżonn li l-l-Gvern jieħu nota sew tal-implikazzjonijiet finanzjarji u l-piżijiet li jkollna nġorru imma minflok il-Gvern għamel dan dewweb ħafna minn dawn ir-rakkomandazzjonijiet biex spiċċajna b’rapport finali ferm aktar dgħajjef u ba­tut”

Brincat sostna wkoll li kellu jkun l-Awditur Ġenerali biex insiru nafu li l-‘offshore wind farm’ mhux se jibda jaħdem qabel sitt snin oħra,” waqt li l kunċett tal-‘combined heat and power’ irid mill-anqas erba’ snin oħra biex jiddaħħal.

“Jiskantani u jinkwetani wkoll il-fatt li waqt li l-Gvern qiegħed jgħid li ma jaħsibx li tkun problema li jilħaq mira biex sa għaxar snin oħra fil-qasam tat-trasport ikollna għaxra fil-mija tal-energija ġejja minn enerġija alternattiva, l-istess Awditur wera ċertu xettiċiżmu dwar dan għax qal li jkun pjuttost prematur li wieħed jasal għal konklużjoni simili meta l-UE nnifisha għadha qiegħda tagħmel studji intensivi dwar dan is-suġġett.

Dwar ir-rabta bejn effiċjenza fl-użu tal-enerġija u enerġija alternattiva, Leo Brincat qal li dan huwa fenomenu li hemm bżonn nindirizzaw u billi l-Gvern jgħidilna li permezz ta’ użu aktar effiċjenti tal-enerġija se nkunu ffrankajna xi disgħa fil-mija tal konsum totali sas-sena 2016 mhux biżżejjed.

“Hemm bżonn jgħidilna kif u minn fejn. Li jinkwetani ħafna huwa li minkejja li l-UE kollha ilha li kkonkludiet li l-aktar li tista’ tiġi ffrankata enerġija huwa fil-bini nnifsu, tant li qegħdin jikkalkulaw li wieħed jista’ jsalva xi 40% tal-enerġija totali skont kif wieħed jibni u jħaddem l-enerġija fi ħdanha, il-Gvern ġie jaqa’ u jqum mid-direttivi tal-UE li jdaħħal dawk li jissejħu ċertifikati fuq l-effiċjenza fil-bini u għadu sal-lum iwaħħal f’xi problemi ta’ ‘software’ minkejja li diġà laħqu ħafna nies b’diploma biex ikunu jistgħu jagħmlu dawn l-‘energy efficiency audits’ fil-bini li se jkun qiegħed jiġi trasferit minn id għal oħra.

Dwar l-idea li wieħed jinvesti barra l-pajjiż u xorta jilħaq il-miri tiegħu dwar enerġija alternattiva, il-kelliem Laburista sostna li wieħed irid jiddistingwi bejn enerġija li biha tiffranka l-użu taż-żejt minnha u enerġija li toħloq, u li permezz ta’ ċertifikati ħodor li tagħtik, tgħinek tikkwalifika biex tilħaq il-miri tal-UE għax tkun qiegħda tipproduċiha xorta waħda f’pajjiż ieħor.

Sforz il-paniku tiegħu, il-Gvern donnu qiegħed jipprova f’daqqa waħda jagħmel ħafna affarijiet fuq diversi fronti. Sa ftit ilu kien kontra dik li tissej­jaħ ‘geo thermal energy’ imma issa qiegħed jgħid li lest jikkunsidraha.

Min-naħa l-oħra, għax qal li tfaċċat kumpanija li tispeċjalizza f’dak li jissejjah ‘ocean energy’, il-Gvern qal li wieħed għandu jesplora dan il-qasam ukoll.

Brincat żied li kien hemm saħansitra min reġa’ ħareġ bil-ħolma elettorali ta’ Lawrence Gonzi li mmorru għall-‘wind farm’ oħra, din id-darba f’baħar fond meta din it-teknoloġija għadha qiegħda tiġi esperimen­tata, u wieħed għadu lanqas biss jaf jekk se taħdimx jew le jew kemm se tigi tiswa.

“Imbagħad ikollna operaturi ewlenin fil-pajjiż u assoċjazzjoni tal-enerġija alternattiva li minn rajhom għamlu ‘road map’ dwar kif jaħsbu li nistgħu nimxu ’l quddiem f’dan il-qasam u minflok l-Gvern ikkonsultahom qegħdin jilmentaw li lanqas biss għamel konsultazzjoni magħhom qabel jiffinalizza l-pjan ta’ azzjoni li suppost bagħat Brussells.

Min-naħa tagħ­na se nibqgħu nkunu viġilanti u prudenti fl-istess ħin u waqt li noffru l-kritika tagħna nagħtu r-reazzjoni tagħna kemm-il darba jkollna f’idejna l-istudji konklussivi tal-Gvern.

Mitlub jgħid kemm jaħseb li l-Gvern se jagħti widen tat-tħassib tan-nies dwar ċerti proġetti tal-enerġija, il-kelliem Laburista irrefera għal meta fil-programm Bondi+ kien qal li bħall-esperti u l-konsulenti tal-Gvern huwa kien qal li ma nistgħux ninjoraw kif jaħsibha iċ-ċittadin qabel jittieħdu ċerti deċiżjoni- jiet.

Waqt li n-naħa tal-Gvern dak­inhar għawwġet kliemu u qalu li l-PL se jiddeċiedi fuq ċerti proġetti skont x’ikun irid il-poplu u mhux l-esperti, issa jidhru li ġew fi kliemna għax fl-abbozz ta’ pjan ta’ azzjoni li ħej­jew għall-UE, tkellmu dwar proġetti li joħolqu tħassib dwar in-nies kif ukoll dwar il-ħtiega li jsiru ċerti studji u ‘assessments’ dwar l-impatt fuq is-socjetà ċivili qabel jagħmlu ċerti affarijiet fatta.

Skont il-kelliem, jekk kien hemm xi ħadd li tkellem b’moħħ magħluq, mhux il-Partit Laburista kien iżda il-Mi­nis­tru għal Għawdex li f’in­tervista qalet anke jekk ċerti stud­ji juru li jaqbel li Għawdex ikollu ‘wind farm’ ma tixtieqx tintrabat minn issa li tappoġġja dan. L-istess tħassib dwar is-Sikka l-Bajda kien urieh id-Deputat Michael Gonzi fl-Parlament xi żmien ilu.

“U ta’ min ifakkar li l-Ministru Pul­licino se jib­qa’ jissemma għal stqar­rijja li kieku ħriġna biha aħna kienu jibqgħu jgħajjruna li rresponsabbli.

Dan meta qal li jekk ma jirnexxix il-pro­ġett tas-Sikka l-Bajda jkun lest jitlob lill-UE biex tirrevedi ’l isfel il-miri tagħna. Xi ħaġa li l-UE nnifisha rrifjutat fil-prinċipju minnufih”, temm jgħid il-kelliem Laburista.

Please visit the article archive for a list of available articles.